หลวงพ่อจรัญ ฐิตธมฺโม หรือ พระธรรมสิงหบุราจารย์ เกิดในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) เมื่อวันที่ ๑๕ สิงหาคม ๒๔๗๑ ณ ตำบลม่วงหมู่ อ.เมือง จ.สิงห์บุรี เป็นบุตรคนที่ ๕ ในจำนวน ๑๐ คน ซึ่งเกิดจากโยมมารดาเจิม และโยมบิดาแพ จรรยารักษ์ ชีวะในวัยเด็ก หลวงพ่อจรัญได้อยู่อยู่กับคุณยาย ปูน ๘๐ ปี ณ ที่พักทรงไทยหลังใหญ่กลางสุมทุมพุ่มไม้ร่มครึ้มด้วยมะม่วง มะปราง น้อยหน่า และ ละมุด ฯลฯ แผ่ก้านไม้สาขาอย่างอิสระ ด้วยเนื้อที่ที่กว้างขวาง ด้านหลังติดกับแม่น้ำลพบุรี ใช้ปลูกผักสวนครัวนานาชนิด เรื่องราวจากปากท้องจริงของหลวงพ่อจรัญ เริ่มต้นจากเรือนหลังนี้

เวลาตีสี่ของทุกวัน ยายจะลุกขึ้นสาธยายมนต์ภาวนา เป็นเวลา ๑ ชั่วโมง ส่วนเด็กชายจรัญ จะลุกขึ้นก่อไฟหุงข้าวให้ยายใส่บาตร หลังจากนั้นยายหลานจะลงไปพรวนดิน ถางหญ้า พร้อมเก็บพืช ผัก ผลไม้ เพื่อนำไปขายในตลาด หากวันใด ที่ผัก ผลไม้ มีมาก ยายหาบไม่ไหว หลานชายจะแบ่งใส่สาแหรกอีกลูกหนึ่ง หาบไปส่งยายที่ตลาด แล้วจึงไปวิทยาคาร

ในวัยที่กำลังเล่าเรียนหนังสือ เด็กชายจรัญไม่เคยสนใจเรียนรู้หนังสือเลย มักชวนเพื่อนๆ ไปยิงนกตกปลา ถูกย้ายโรงเรียนหลายแห่ง เพราะทางโรงเรียนทนความประพฤติของเด็กชายจรัญไม่ไหว ทั้งๆ ที่ยายสั่งสอนแต่สิ่งดีๆ ให้เด็กชายจรัญ แต่เขากลับไม่เคยรับฟังอย่างใส่ใจเลย

ช่วงเยาว์วัย เด็กชายจรัญ เรียนอยู่โรงเรียนวัดพรหมสาคร ข้ามเรือจ้างเดือนละ ๒๕ สตางค์ ที่ท่าเทียบเรือของตาก้อย ก็โกงไม่ให้เงิน ๒ เดือน แล้วก็เปลี่ยนไปขึ้นท่าเรือของยายนวมก็ทุจริตอีก ท่าเรือมี ๓ ท่า เด็กชายจรัญโกงเงินหมดทั้ง ๓ ท่า

วันฉลองท่าอากาศยาน จ.สิงห์บุรี ตอนนั้นหลวงสรรพประสาทเป็นผู้ว่า เด็กชายจรัญ ได้ขอเงินยายจำนวน ๑๐๐บาท เพื่อนำไปซื้อเครื่องแบบลูกเสือใส่ไปงานสังสรรค์ท่าอากาศยาน และยายได้ให้เงินเพียง ๑๐ บาท แต่พอยายเผลอก็เดินตัวเบา ซ้ายย่างหนอ…ขวาย่างหนอ…แอบไปหยิบเงินใต้หมอนจำนวน ๕๐๐ บาท ไปซื้อเครื่องแบบลูกเสืออย่างสาแก่ใจ พอยายถามก็ไม่ยอมรับ พร้อมทั้งสาบาน ถ้าขโมยจริงของให้ฟ้าผ่า….(แต่ไม่ตาย)

จากกรรมนั้น ได้เกิดขึ้นกับหลวงพ่อจรัญ เมื่อหลวงพ่อกำลังแสดงธรรมโปรดญาติโยมอยู่ที่กุฏิหลังปัจจุบัน ตอนบ่ายสี่โมงเย็น ได้เกิดสายฟ้าสีเขียวและสีแดงวิ่งมาชนกัน แล้วผ่าลงมาที่ตัวของหลวงพ่อ ปรากฏว่าจีวรไหม้หมด แต่เป็นที่เกินจริงยิ่งนัก ที่ร่างกายของหลวงพ่อจรัญ ไม่ได้รับพิษภัยแต่อย่างใด ด้วยเหตุนี้ เป็นเพราะแรงที่สาบานกับยายไว้ตั้งแต่อดีต

แต่เวรกรรมยังไม่สิ้นสุดแค่นี้ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๒ หลวงพ่อได้ไปส่ง พันตำรวจโท ชน อินทนา พร้อมคุณนายเฉลา ภรรยา ซึ่งได้ย้ายไปอยู่ อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช ด้วยความกังวลใจว่าต้องเกิดเรื่องกระวนกระวายใจครั้งนี้แน่ ระหว่างที่เดินทางด้วยรถไฟ เมื่อถึงสถานีชุมพร ไส้ติ่งของหลวงพ่อจรัญได้เกิดแตกขึ้นมา หลวงพ่อสลบไป แต่ท่านได้กำหนดจิต หายใจทางสะดือ อยู่ในท่าภาวะจิตสงบ ทุกคนคิดว่าหลวงพ่อมรณภาพแล้ว แต่หลวงพ่อได้ตั้งสติ แข็งใจจนถึงสถานีชะอวด เดินไปจนถึงบ้านพักตำรวจ มีแพทย์หญิงคนหนึ่งมาตรวจและจะพาหลวงพ่อไปโรงหมอ เพราะไม่มีเครื่องมือช่วย แต่หลวงพ่อไม่ยอม จึงตั้งจิตอธิษฐาน พ่อไก่ แม่ไก่ทั้งหลายเอ๋ย เจ้าจงมารับเมตตาจากข้าพเจ้า ที่ตอนเจ้าไม่ได้เจตนาให้เจ้าตาย เป็นเพราะไม่ได้เรียนรู้ให้ถ่องแท้ก่อน ถ้าข้าพเจ้ารอดตายจะทำการเข้าฌานไปให้ จงอย่างผูกเวรจองกรรมกับเราเลย ให้อภัยเราเถิด เมื่อสิ้นคำอธิษฐาน ก็อุจจาระ ปัสสาวะ ไหลออกมา ทั้งเลือด ทั้งหนองเหม็นคลุ้งไปหมด หมอให้น้ำเกลือและฉีดยาให้ คืนนั้นหลวงพ่อได้ทำกรรมฐาน พวกไก่ได้มาเต็มไปหมดและบอกหลวงพ่อว่า นี่เป็นท่านนะ ถ้าไม่ใช่ท่าน จะเอาให้ตาย หลังจากนั้น หลวงพ่อก็หายวันหายคืนจนเป็นปกติ เรื่องราวของ กฏแห่งกรรม ของหลวงพ่อจรัญ ยังมีอีกอื้อนัก

วัดน้ำฮูพักที่ชุมชนเวียงใต้ เป็นที่ติดตั้งของพระอุ่นเมือง พุทธรูปสิงห์สามอายุประมาณ 500 ปี ตามคู่มือท่องเที่ยวกล่าวไว้ว่าปลูกด้วยโลหะทองสัมฤทธิ์ หน้าตักกว้าง 28 นิ้ว สูง 30 นิ้ว ปางมารวิชัย พระพุทธรูปองค์นี้พระเศียรกลวง ข้างบนเปิดปิดได้ และมีน้ำซึมออกมาอยู่เสมอ ประชาชนและผู้เดินทางนิยมเหยียบย่างไหว้พระและขอน้ำที่ซึมออกมานี้ โดยทางวัดได้นำมาปะปนเป็นน้ำมนต์ไว้ให้สวยงามแล้ว ในคู่มือท่องเที่ยวแหล่เล่ม กราบทูลว่าชาวบ้านเอื้อนวัดนี้ ว่าเป็นสถานที่เที่ยวที่น่านอบน้อม ของ อ.ปาย เลยทีเดียว ปัจจุบันได้ เชิญพระอุ่นเมืองไว้เป็นพระประธานในโบสถ์ เป็นปกติหากไม่ใช่หน้าหนาวซึ่งเป็นหน้าท่องเที่ยว ทางวัดจะปิดประตูโบสถ์ นักท่องเที่ยวที่อยากนมัสการพระอุ่นเมือง จึงต้องขออนุญาตจากสมภาร เพื่อเปิดโบสถ์เสียก่อน นอกจากนี้ภายในวัด ยังมีเจดีย์อนุสรณ์สถานพระนางสุพรรณกลัยา พระเชษฐภคินีของสมเด็จ พระนเรศวรมหาราช ในดินแดนวัดอีกด้วย คู่มือท่องเที่ยวต่างๆ จึงเคารพนับถือว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยว ที่น่าสนใจ สำหรับ การท่องเที่ยวที่ปาย ด้่วยคู่มือท่องเที่ยว

อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์(Albert Einstein)เป็นคนเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ก้านไม้ต่าง ๆ มาเกลื่อนกลาด รวมทั้งศาสตร์เกี่ยวพระศาสนาด้วย อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ได้รายงานรับว่า ศาสนาพุทธเป็นพระศาสนาที่มีสาเหตุ เพื่อไม่ให้เผลอผิดเบี่ยงเบน ขอเอาข้อเขียนนี้มาพอให้ได้อ่านกัน ซึ่งเป็นกถาถึงศาสนาพุทธ ก่อนอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์สิ้นชีพ โดยวิทยาลัยปรินซ์ตัน ได้พิมพ์งานนิพนธ์ชิ้นหนึ่งของเขา ชื่อ The Human Side ซึ่งนักฟิสิกส์ที่ได้รับรางวัลโนเบลผู้นี้ ได้เอื้อนทิ้งท้ายให้เป็นคำถามแห่งปฐพีภาคหน้าว่า

“The religion of the future will be a cosmic religion. It should transcend personal God and avoid dogma and theology. Covering both the natural and the spiritual, it should be based on a religious sense arising from the experience of all things natural and spiritual as a meaningful unity. Buddhism answers this description. If there is any religion that could cope with modern scientific needs it would be Buddhism. – อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein)”

ความเป็นมาของหลวงพ่อโสธร นี้มีหมู่ชนเล่าเรื่องทำให้ตลอดกันมา เหลือแหล่กระแส เมื่อได้ปุจฉาคนแก่ส่วนใหญ่ ซึ่งท่านเหล่านั้น ก็ได้ยอมรับฟัง ถ่ายทอด มาจากปู่ย่าตายายบอกเล่า ให้รับฟังพ้องต้องกันว่า หลวงพ่อโสธร ลอยน้ำมา ต่อจากนั้น มีสงฆ์เหล่ากอชาย 3 องค์ อาศัยทางภาคเหนือ แสดงอิทธิฤทธิ์ ล่องลอยมาตามสาครจากทางอุดร เรื่อยมาตามแม่น้ำเจ้าพระยา ในบั้นปลายมาผุดขึ้นใน แม่น้ำบางปะกง ณ ฝ่ายหนึ่ง และแสดงปาฏิหารย์ ล่องลอยหวนกลับแนวทางน้ำ ให้พี่น้องร่วมชาติเห็นทั้ง 3 องค์ คนธรรมดาย่านนั้น ต่างพร้อมเพรียงกัน นิมนต์เอาเชือก ลงไปผูกที่องค์ หลวงพ่อทั้งสาม แล้วร่วมแรงร่วมใจลากถูลู่ถูกังขึ้นบก ด้วยส่วนแบ่งหมู่ชนประมาณ 500 กว่าคน ก็ยื้อขึ้นไม่ได้ เกลียวเชือกขนาดใหญ่ที่พันธนาการองค์หลวงพ่อ ทั้ง 3 ก็ด้วน ฉุดไม่เป็นผลสำเร็จตามมโนรถ ครั้นแล้ว หลวงพ่อทั้งสามองค์ ก็จมน้ำ หายไปโดยตรงสามัญชนทั้งหลาย

ดังนั้นพุทธรูปทั้ง 3 องค์ ก็ลอยละล่องตามแม่น้ำบางปะกง เปลี่ยนหน้าวัดโสธร ไปถึงคุ้งน้ำ ใต้วัดโสธร แสดงกฤษฎาภินิหารผุดขึ้นให้คนธรรมดาอาณาเขตนั้นเห็น สามัญชนได้ช่วยกันเชื้อเชิญฉุดขึ้นฝั่ง เช่นเดียวกัน แต่ก็ไม่ได้เรื่อง แล้วพระพุทธรูปองค์ใหญ่ ได้แสดงอภินิหาร ล่อยลอยไปผุดขึ้น ที่ลำน้ำแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม ประชาราษฎร์ ชาวประมงนิมนต์ขึ้นได้ และประดิษฐานเป็นยอดขวัญอยู่ที่ วัดบ้านแหลม หรือเรียกว่า หลวงพ่อวัดบ้านแหลม ปัจจุบันนี้เป็นที่ปฏิบัติบูชายกย่องกัน ว่าเป็นพระที่น่าเลื่อมใสเท่ากับหลวงพ่อโสธร ส่วนองค์สุดท้ายได้แสดงอิทธิฤทธิ์ ลอยล่องไปผุดขึ้นที่ปากคลองสำโรง ประชาชนแถบนั้นได้เชื้อเชิญขึ้นแพใช้เรือพายชักลาก ทั้งอธิษฐานว่าจะขึ้นเป็นจอมใจที่ใด ก็ขอให้แพนั้น จงหยุดอยู่กับที่ แล้วล่องมาตามลำคลอง แพนั้นก็มาหยุดอยู่หน้าวัดบางพลีใหญ่ใน จังหวัดสมุทรปราการ ชาวบางพลี ก็ได้อาราธนาเชิญขึ้นวางอยู่ทีวัดบางพลีใหญ่ใน ก็ปรากฏว่ามีผู้คนโค้งเลื่อมใสขนานใหญ่เทียมบ่าเทียมไหล่กับ หลวงพ่อวัดบ้านแหลม และ หลวงพ่อโสธร ส่วนพระพุทธรูปองค์กลาง คือ หลวงพ่อโสธร เมื่อลอยตามน้ำมาวแล้ว ก็มาผุดขึ้นที่ท่าหน้าวัดโสธรหลวงพ่อโสธร

ทำบุญสุนทานด้วย หนังสือธรรมะแจกทำไม ส่วนมากแล้ว คนที่ทำหนังสือธรรมะแจก จะไม่เห็นประจักษ์หรอกว่า เขาทำกันเพื่ออะไร แต่ที่รู้ๆ ก็คือ เขาว่ามันได้บุญกุศลอื้อ แต่จริงๆ แล้วการบำเพ็ญกุศลด้วยหนังสือธรรมะแจกนั้นก็เพื่อ เป็นการพยุงให้เรา มีเดชเดชะ และทำให้ ผู้ทำนั้น มีสติปัญญาช่างคิด สิ้นทุกข์ หมดโศก แต่บางคน ก็ทำหนังสือธรรมะแจก เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ ไม่ให้สิ่งร้าย เข้ามา เฉียดได้ นี้คืออานิสงค์ ในการทำหนังสือธรรมะ แจกเป็นทาน ทำบุญทำกุศล หนังสือธรรมะแล้วเอาไปไหน ข้อนี้ต่างหากที่เป็นเรื่องที่สำคัญ เพราะถ้าคุณ ทำหนังสือธรรมะเพื่อจ่าย แต่กลับเก็บไว้ กับตัวเองก็คงหาผลไม่มี แทนที่จะได้ ผลดีบริบูรณ์ อย่างที่เขาบอกไว้ คุณทำหนังสือธรรมะเพื่อสละ คุณก็ต้องนำไปจ่ายแจกให้คนทั่วถึง เมื่อเขาได้อ่าน หรือ รับหนังสือธรรมะ ของคุณไปแล้ว ยกเว้นความภูมิใจ ของผู้ทำหนังสือธรรมะแจกแล้ว คนรับก็ยังได้เชาวน์ กับหนังสือธรรมะนั้นด้วย อย่างนี้ถึงเรียกว่าเป็นคุณอย่างถ่องแท้